Sự bùng nổ trong lĩnh vực ứng dụng, sản xuất và chế tạo mở rộng cơ hội cho lao động kỹ thuật Điện tử-Viễn thông

Sự bùng nổ trong lĩnh vực ứng dụng, sản xuất và chế tạo mở rộng cơ hội cho lao động kỹ thuật Điện tử-Viễn thông

  • Điện tử: Ngành công nghiệp tiên phong của Việt Nam và các quốc gia trong khu vực

Theo đánh giá của các chuyên gia, Điện tử sẽ là lĩnh vực công nghiệp tiên phong của Việt Nam và các quốc gia trong khu vực. Với lực lượng lao động dồi dào, giá thành lao động thấp, trong khi đó cơ sở hạ tầng tương đối tốt, Việt Nam là điểm đến lý tưởng cho rất nhiều tập đoàn điện tử trên thế giới. Những năm qua, những điều kiện khách quan và chủ quan từ nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã tạo đà phát triển thuận lợi cho Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất điện tử. Dù mới bắt đầu phát triển từ năm 2010, nhưng Việt Nam hiện đã là nước xuất khẩu điện tử lớn thứ 12 trên thế giới.

Xuất khẩu các mặt hàng điện tử của Việt Nam tăng trưởng với tốc độ rất nhanh trong những năm qua. Theo số liệu từ Bộ Công Thương, kim nghạch xuất khẩu điện tử Việt Nam đã tăng gấp bốn lần trong thập kỷ qua, từ 9 tỷ đô la Mỹ trong năm 2003 lên trên 36 tỷ đô la Mỹ vào năm 2014. Năm 2014, nhóm sản phẩm này chiếm 24% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Với sự đầu tư mạnh mẽ của các tập đoàn trong và ngoài nước, đà tăng trưởng vẫn tiếp tục trong những năm tiếp theo, theo đánh giá của tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm điện tử, như: điện thoại, máy tính, linh kiện điện tử của Việt Nam sẽ vượt 40 tỷ đô la Mỹ vào năm 2017.

1

Tỷ lệ % kim ngạch xuất khẩu điện tử trong tổng kim nghạch

2

Tỷ trọng sản xuất điện tử trong GDP quốc gia

  • Viễn thông: Nghành mũi nhọn trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Viễn thông mới thực sự phát triển ở Việt Nam từ khoảng năm 2003. Dù là nghành phát triển muộn, tốc độ phát triển của Viễn thông Việt Nam rất nhanh cả về số lượng lẫn chất lượng. Hiện, gần như tất cả những tập đoàn đa quốc gia khổng lồ về viễn thông đều có đại diện ở Việt Nam như Ericson, Huawei, Nokia-Siemens, ZTE, Alcatel Lucent… Sự góp mặt của các tập đoàn lớn giúp cho Việt Nam dễ dàng trong việc tiếp cận công nghệ. Tất cả các công nghệ hiện đại nhất trên thế giới đều đã được đưa vào ứng dụng tại các nhà cung cấp dịch vụ như công nghệ Single RAN (Uni-RAN), thiết bị mạng lưới phần cứng dựa trên nền tảng ATCA, thiết bị mạng lưới dựa trên nền tảng PGP …

3

Các tập đoàn lớn về Viễn thông trên thế giới đầu tư vào Việt Nam

Chính phủ Việt Nam cũng mở rộng cạnh tranh trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ, tạo điều kiện cho nhiều nhà cung cấp dịch vụ đầu tư và phát triển trong lĩnh vực này. Các nhà cung cấp dịch vụ hàng đầu hiện nay về thông tin di động gồm có Viettel Group, Mobiphone (VMS), Vinaphone, Vietnam Mobile… , nhiều doanh nghiệp có doanh thu hàng năm lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng, thậm chí xấp xỉ 100 nghìn tỷ đồng …. Các nhà cung cấp dịch vụ đang bước vào giai đoàn cạnh tranh  quyết liệt tạo nên một thị trường viễn thông hết sức cạnh tranh và cởi mở. Sự đầu tư mạnh mẽ của các công ty này cũng làm cho công nghệ phát triển nhanh chóng, chỉ chưa đầy 4 năm sau khi triển khai, mạng 3G UMTS đã gần như phủ sóng trên toàn bộ Việt Nam. Chưa dùng lại ở đó, một số nhà cung cấp dịch vụ tiên phong đang đưa vào thử nghiệm công nghệ mới về 4G như LTE, Wimax.

4

Các nhà cung cấp dịch vụ hàng đầu Việt Nam về viễn thông

Trong khi đó, về lĩnh vực Internet và các dịch vụ liên quan, FPT, CMC, VDC… là những doanh nghiệp năng động và phát triển rất mạnh. Ngoài ra, các công ty về dịch vụ nội dung, dịch vụ giá trị gia tăng (VAS) cũng phát triển rầm rộ trong thời gian gần đây.

Ngoài việc phát triển thị trường trong nước, nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng đang có xu hướng phát triển cả thị trường nước ngoài. Điển hình trong số đó là công ty Viettel Global của Viettel Group. Hiện Viettel Group đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng ra nước để đầu tư cơ sở hạ tầng ở nước ngoài như Lào, Campuchia, Haidi, Mozambique … Các công ty khác như VNPT, VNPT Global cũng đang tích cực mở rộng thị phần ở nước ngoài để xây dựng thương hiệu toàn cầu và tạo sự phát triển bền vững.

  • Việt Nam sẽ sớm soán ngôi Singapore để trở thành cường quốc sản xuất điện tử thứ 5 tại Châu Á

Tính trong năm 2014, trong 8 quốc gia mạnh nhất về xuất khẩu lĩnh vực điện tử, Việt Nam chiếm 3,5%, vượt qua Thái Lan (2.3%) và Philippines (2,7%) để chiếm vị trí thứ 6 tại Châu Á. Chính phủ Việt Nam cũng đã hạ quyết tâm duy trì tốc độ tăng trưởng trên 5% đối với lĩnh vực này trong những năm tiếp theo. Với tốc độ phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, tổ chức DBS từ Singapore đã phân tích và đánh giá, Việt Nam đã vượt trên Philippines và Thái Lan, hướng tới soán ngôi Singapore để trở thành nhà xuất khẩu điện tử lớn thứ năm trong khu vực trong 2 năm tới.

5

Thị phần xuất khẩu của Việt Nam trong 8 nước xuất khẩu điện tử nhiều nhất châu Á

  • Các tập đoàn điện tử toàn cầu đặt niềm tin và cam kết đầu tư mạnh mẽ vào nghành công nghiệp điện tử tại Việt Nam

Những năm gần đây, nhiều công ty điện tử lớn trên thế giới đã đặt nhiều niềm tin đối với Việt Nam, coi Việt Nam như là một điểm đến chiến lược để đầu tư sản xuất các mặt hàng điện tử. Thực tế, nhiều hãng đã tìm đến Việt Nam để tránh điều kiện kinh tế vĩ mô đầy khắc nghiệt ở Trung Quốc. Lực lượng lao động tại quốc gia đông dân nhất thế giới đang già đi, giá nhân công tăng, khiến cho Trung Quốc mất dần ưu thế về gia công giá bèo trong nhiều ngành công nghiệp. Tất nhiên, Trung Quốc sẽ vẫn là công xưởng lớn nhất thế giới trong nhiều năm tới, nhưng ưu thế cạnh tranh một thời được coi là “độc tôn”, tuyệt đối của Trung Quốc đang bị bào mòn dần. Xu hướng này sẽ đem lại nhiều lợi ích cho các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Philippines. Điểm chung của cả 4 nước này là đều sở hữu lực lượng lao động giá rẻ đông đảo. Trong đó, Việt Nam là nước tích cực nhất và có nhiều ưu thế nhất trong việc đón đầu các tập đoàn đầu tư nước ngoài.

Trong các hãng điện tử, Samsung là hãng có sự cam kết mạnh nhất. Hãng này đã đầu tư nhiều tỷ USD để xây dựng một chuỗi nhà máy sẽ sản xuất phần lớn smartphone cho Samsung tại các khu vực khác nhau trên Việt Nam. Intel và LG cũng không chịu kém khi mỗi hãng đều rót trên 1 tỷ USD. Đó là chưa kể hàng chục thương hiệu khác cũng đang có những khoản đầu tư chục triệu, trăm triệu USD vào Việt Nam.

Dự án Tổ hợp công nghệ LG Hải Phòng tại Khu công nghiệp Tràng Duệ, Hải Phòng với tổng vốn đầu tư lên tới 1,5 tỷ đô được đánh giá là một trong những dự án đầu tư nước ngoài lớn nhất của Việt Nam được khai trương trong năm 2015 này. Đây cũng là tổ hợp nhà máy có quy mô lớn nhất trong khu vực của LG với diện tích 800.000 m2, tập trung sản xuất, lắp ráp các sản phẩm công nghệ cao như TV, điện thoại di động, máy giặt, điều hòa, máy hút bụi, các thiết bị kỹ thuật số cho ô tô, phục vụ xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển của LG trên toàn cầu. Nhà máy LG tại Hải Phòng là nhà máy đầu tiên có tổ hợp tất cả các sản phẩm của LG và là tổ hợp lớn nhất thế giới của tập đoàn này. Đến năm 2017, nhà máy LG tại Hải Phòng sẽ có 12 dây chuyển sản xuất, lắp ráp các thiết bị điện tử của LG. Sản phẩm smartphone của nhà máy LG tại Hải Phòng sẽ được xuất khẩu sang Châu Mỹ, các thiết bị kỹ thuật số cho ô tô sẽ được xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Hàn Quốc và Châu Âu.

6

Tổ hợp LG tại Hải Phòng – Tổ hợp sản xuất lớn nhất thế giới của LG

Năm 2010, hãng Intel đầu tư xây dựng nhà máy lắp ráp và thử nghiệm chip trị giá 1 tỷ USD. Intel là một trong những công ty hàng đầu về thế giới trong sản xuất Chip điện tử, một lĩnh vực rất khó và có hàm lượng kỹ thuật rất cao trong sản xuất điện tử. Nhà máy tại Việt Nam là nhà máy lớn nhất của Intel trong 167 nhà máy của Intel trên toàn cầu. Việc Intel đầu tư mạnh vào thị trường Việt Nam càng chứng tỏ Việt Nam đang là điểm đến chiến lược của nhiều tập đoàn điện tử xuyên quốc gia.

7

Nhà máy sản xuất chip Intel tại Việt Nam

Nhiều công ty lĩnh vực điện tử khác cũng đang tiếp tục đầu tư vào Việt Nam. Nokia đã mở nhà máy đầu tiên tại Việt Nam (300 triệu USD), được kỳ vọng sẽ tạo ra 10.000 việc làm và sản xuất 45 triệu thiết bị cầm tay mỗi quý. Nhà sản xuất máy in và máy photocopy, Fuji Xerox, cũng đã mở nhà máy 90,2 triệu USD tại Hải Phòng, đây là cơ sở đầu tiên của công ty Nhật Bản này tại các nước Đông Nam Á với mục đích đáp ứng nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng… Các công ty như Bosch, Panasonic, Canon, Sony cũng không ngừng tăng cường quy mô dây chuyền sản xuất tại Việt Nam.

Ngoài ra, với việc xác định điện tử là nghành công nghiệp trọng điểm của quốc gia, chính phủ Việt Nam đã không ngừng đẩy mạnh, tạo điều kiện để doanh nghiệp nội phát triển. Gần đây, các doanh nghiệp quốc nội cũng đã từng bước khẳng định được vị trí trong lĩnh vực sản xuất điện tử, doanh nghiệp từng bước biến chuyển từ sản phẩm điện tử sản xuất tại Việt Nam trở thành sản phẩm điện tử tại Việt Nam.

  • Đẩy mạnh phát triển ứng dụng, sản xuất, chế tạo mở rộng hàng triệu cơ hội việc làm trong lĩnh vực Điện tử viễn thông

Hiện nay, Việt Nam mới có khoảng 5-6 triệu nhân lực trong lĩnh vực chế tạo sản xuất. Trong khi đó, con số này ở Trung Quốc là gần 100 triệu người, cao gấp 20 lần Việt Nam. Với  việc các tập đoàn thế giới chuyển dịch sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam, đây sẽ là cơ hội đặc biệt mà Việt Nam cần nắm bắt để đẩy nhanh nhịp độ công nghiệp hóa. Cơ hội này cũng sẽ tạo hàng triệu việc làm cho lao động Việt Nam trong lĩnh vực Điện tử Viễn thông.

8

Làm việc sản xuất trong các nhà máy công nghệ cao

Trong 2 năm gần đây, các công ty như Samsung, LG, Nokia đang tích cực tuyển dụng lao động cả công nhân sản xuất và nhân viên kỹ thuật lành nghề. Intel hiện đang cố gắng tuyển dụng nhân viên nội cho nhà máy lắp ráp và thử nghiệm chip và hiện còn gặp rất nhiều khó khăn trong tuyển dụng lao động tay nghề cao do công nghệ chip là công nghệ rất cao trong lĩnh vực điện tử. Để xây dựng nguồn cung tài năng ổn định, hãng Intel đã xây dựng một chương trình đào tạo đặc biệt ở nước ngoài dành cho các kỹ sư của mình, hơn 73 sinh viên đã được cử đi học tại Đại học Portland (Oregon) trong một chương trình trị giá tới 7 triệu USD nhằm đảm bảo nhân lực để vận hành nhà máy sản xuất. Các công ty như Nokia, Canon, Foxcom những năm gần đây cũng liên tục tuyển dụng lao động để đáp ứng nhu cầu mở rộng dây chuyền sản xuất. Ngoài ra, với sự đầu tư của chính phủ và doanh nghiệp Việt vào trong lĩnh vực Điện tử viễn thông, các doanh nghiệp quốc nội cũng sẽ phát triển nhanh chóng và tạo thị trường việc làm rộng lớn cho lao động nội địa.

vieclam

Làm việc tại các công ty điện tử, viễn thông

Dưới góc độ vị trí việc làm, vị trí việc làm trong lĩnh vực điện tử viễn thông cũng tương đối đa dạng. Về kỹ thuật, các vị trí từ công nhân kỹ thuật, lao động kỹ thuật bậc cao, kỹ sư lắp ráp và vận hành kỹ thuật, kỹ sư thiết kế. Về kỹ thuật cấp cao có các vị trí chuyên gia, kiến trúc sư, tư vấn (consultant), nghiên cứu viên … Về quản lý, có các vị trí như kiểm soát chất lượng (QA/QC), quản trị dự án, quản trị dây chuyền…. Về kinh doanh có các vị trí như quản lý sản phẩm, bán hàng kỹ thuật (technical sales) … Vị trí việc làm phong phú tạo điều kiện cho người lao động có nhiều điều kiện để nâng cao tay nghề cũng như phát triển sự nghiệp.

BTT Khoa Điện tử – ĐH SPKT Vinh

About the Author: Hieu Le